Werbyliwci. Wielka mała historia Galicji Wschodniej - Instytut Pileckiego

Werbyliwci. Wielka mała historia Galicji Wschodniej

Werbyliwci leżą w połowie drogi między Lwowem i Iwanofrankiwskiem, to serce Galicji Wschodniej i jednocześnie rodzinna wioska Tarasa Galiana. To tutaj wielka historia XX wieku wydarza się poprzez konkretne osoby i miejsca. Do jej rekonstrukcji Autor używa bogactwa materiałów źródłowych – akt archiwalnych, zapisów wspomnień, rejestrów archeologicznych, dokumentów cerkiewnych I innych. 
Podczas seminarium skupimy się na wydarzeniach II wojny światowej: pierwszej okupacji sowieckiej, która tutaj rozpoczęła się 20 września 1939 roku, następnie okupacji niemieckiej w latach 1941-1944 i powrotu Sowietów w 1944 roku. Równolegle z tymi wydarzeniami następuje zmiana świadomości ukraińskich mieszkańców Werbyliwciw: od nadzieji na niepodległe ukraińskie państwo z nadejściem tzw. pierwszych Sowietów (jak pisze Autor, „mieszkańcy Rohatyna witali chlebem i solą kolumny wojsk radzieckich“) która zmieniła się w rozczarowanie I strach przed „wyzwolicielami“, przez doświadczenie przemocy niemieckiej okupacji i organizację własnych, podziemnych struktur walki o suwerenność.
Książka daje też ukraińską perspektywę na okres międzywojenny, kiedy tereny ówczesnego województwa stanisławowskiego (w przybliżeniu pokrywające się z obszarem dzisiejszego obwodu iwanofrankiwskiego), w ponad 75% zamieszkałe przez ludność ukraińską, znajdowały się w granicach Rzeczpospolitej Polskiej. 
Przez ostatnie 3 lata, mimo przerw w dostawie prądu które są codziennością w Ukrainie, archiwum w Iwanofrankiwsku zdigitalizowało dla Archiwum Instytutu Pileckiego ponad 300 teczek, zawierających akta niemieckich urzędów okupacyjnych. Część z nich dotąd nie była przebadana przez historyków. Uczestnicy seminarium będą mogli wstępnie zapoznać się z tymi nabytkami i ich potencjałem badawczym.

Taras Halian – główny specjalista formowania zasobu w Państwowym Archiwum Obwodu Iwanofrankiwskiego, autor książki „Werbyliwci: istoryko-krajeznawczyj narys“